




ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Το Μάρτιο του 2009 πολιτιστικοί σύλλογοι από τις περιοχές του Μαλεβυζίου Ηρακλείου και του Αμαρίου Ρεθύμνης, ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τη διάσωση και την ανάδειξη των αρχαίων ελαιόδεντρων της Κρήτης. Τα ελαιόδεντρα αυτά, (ορισμένα εκ των οποίων ζουν στην κρητική γη σύμφωνα με τους επιστήμονες, από τη μινωική περίοδο) εκριζώνονται και καταλήγουν στα τζάκια και τις σόμπες σαν καυσόξυλα.
Οι λόγοι για τους οποίους εκριζώνονται είναι τα ιδιωτικά έργα (π.χ. οικοπεδοποιήσεις, αλλαγή χρήσης αγροτεμαχίων) και τα δημόσια έργα (π.χ. διανοίξεις και διαπλατύνσεις δρόμων, φράγματα κλπ).
Έτσι, οι συγκεκριμένοι πολιτιστικοί σύλλογοι κάλεσαν τους υπόλοιπους πολιτιστικούς συλλόγους της Κρήτης (ορισμένοι εκ των οποίων είχαν ήδη αναπτύξει πλούσιες δραστηριότητες για τη σωτηρία των αρχαίων ελαιόδεντρων στις περιοχές τους) να συνεργαστούν για τη διάσωση των αρχαίων ελαιόδεντρων. Τα αρχαία ελαιόδεντρα που υπολογίζονται σε εκατοντάδες σε όλη την Κρήτη, είναι παραγωγικά, αποδίδουν ελιές και βέβαια ελαιόλαδο.
Το μήνυμα μας είναι: ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΜΕ Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ Η ΓΕΝΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΦΑΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΜΑΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ.
Στόχος μας είναι να παραμείνει το καθένα ελαιόδεντρο στον τόπο του. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί η εκρίζωση τότε να γίνεται επαναφύτευση των ελαιόδεντρων. Έτσι θα δημιουργηθούν επισκέψιμα πάρκα αρχαίων ελαιόδεντρων στην Κρήτη. Οι πρώτες επαναφυτεύσεις έγιναν επιτυχώς στο αγρόκτημα του ΤΕΙ και σε πάρκα στους δήμους Ηρακλείου και Παλιανής.
Τι έχει γίνει μέχρι τώρα:
-Ήδη έχουν συγκεντρωθεί στην πρωτοβουλία 60 πολιτιστικοί σύλλογοι και από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης.
-Έχουμε την επιστημονική υποστήριξη του ΤΕΙ Κρήτης σε διάφορους τομείς όπως του προσδιορισμού της ηλικίας των ελαιόδεντρων και της περιποίησης τους.
-Οι πολιτιστικοί σύλλογοι απευθύνθηκαν στο Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Κρήτης κ. Ειρηναίο (η εκκλησιαστική και η μοναστηριακή περιουσία περιλαμβάνει πλήθος ιστορικών ελαιόδεντρων) ο οποίος εξέφρασε την απόλυτη συμφωνία του με την πρωτοβουλία αυτή και ευλόγησε τις προσπάθειες των συλλόγων. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κρήτης στη συνεδρίαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2009, υιοθέτησε ομοφώνως την πρόταση των πολιτιστικών συλλόγων, προώθησε το σχετικό έγγραφο στις Μητροπόλεις, οι οποίες αναλαμβάνουν να το προωθήσουν στις Ενορίες και τα Μοναστήρια που διοικητικά υπάγονται σε αυτές, όπως ενημερωθήκαμε από το Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Κρήτης κ. Ειρηναίο.
-Την υποστήριξη της στην πρωτοβουλία του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης εξέφρασε η Νομάρχης Ηρακλείου Βαγγελιώ Σχοιναράκη
-Οι πολιτιστικοί σύλλογοι συμφώνησαν με το σκηνοθέτη Μανώλη Τσελεντάκη να δημιουργήσει 45άλεπτο ντοκιμαντέρ για τα αρχαία ελαιόδεντρα της Κρήτης το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο το καλοκαίρι του 2010. Το ντοκιμαντέρ θα μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες και θα διανεμηθεί.
-Το Δίκτυο Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης δημιούργησε σε συνεργασία με το Μανώλη Τσελεντάκη τηλεοπτικό σποτ το οποίο προβάλλεται αφιλοκερδώς από τοπικά κανάλια.
-Στο θέμα παρενέβη το τμήμα Ανατολικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, εξέφρασε τη συμφωνία του και ανακοίνωσε ότι θα καλέσει τους μηχανικούς εργολήπτες δημοσίων έργων για να τους δώσει κατεύθυνση πώς να χειρίζονται υποθέσεις αρχαίων ελαιόδεντρων κατά την εκτέλεση έργων.
-Μία από τις πιο σημαντικές στιγμές της πρωτοβουλίας των πολιτιστικών συλλόγων είναι η έκφραση υποστήριξης από το μεγάλο μας μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη.
Συγκεκριμένα, ο Μίκης Θεοδωράκης είπε ότι στηρίζει με όλες τις δυνάμεις του την πρωτοβουλία αυτή.
-Συγκινητικές πρωτοβουλίες αναλαμβάνουν Έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες από το χώρο των εικαστικών τεχνών για τη διοργάνωση έκθεσης με θέμα τον ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΑΙΩΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ.
-Ο Δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης συμφώνησε με την πρόταση των συλλόγων να «υποδεχθεί» η πόλη του Ηρακλείου αρχαία ελαιόδεντρα τα οποία θα εκριζωθούν αναγκαστικά λόγω δημοσίων ή ιδιωτικών έργων. Ήδη ο δήμος Ηρακλείου υποδέχθηκε δύο ελαιόδεντρα ενετικής περιόδου, που προήλθαν από αναγκαστική εκρίζωση και έχουν τοποθετηθεί στο πάρκο της οδού Εφόδου.
Η λογική και ο προγραμματισμός μας:
-ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ. Μόνο οι ιδιοκτήτες των δέντρων, γνωρίζουν πού αυτά είναι. Κατά συνέπεια λοιπόν, χρειάζεται να ενημερωθούν όλοι οι ελαιοπαραγωγοί, ακόμα και στο πιο μικρό και μακρινό χωριό, για την πρωτοβουλία αυτή και να κατανοήσουν οι ίδιοι την ιστορική, πολιτιστική και περιβαλλοντική αξία των αρχαίων ελαιόδεντρων της Κρήτης. ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΟΥΝ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΤΡΩΓΕΤΑΙ! ΖΩΝΤΑΝΑ ΑΡΧΑΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ! Έτσι οι ιδιοκτήτες δεν θα τα εκριζώνουν και θα ενημερώνουν τους κατά τόπους πολιτιστικούς συλλόγους. (Μέχρι τώρα, πολλοί παραγωγοί, ιδιαιτέρως οι ηλικιωμένοι, δεν είχαν κατανοήσει την ηλικία και την αξία των δέντρων τους).
-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ. Οι κατά τόπους πολιτιστικοί σύλλογοι είναι υπεύθυνοι για την καταγραφή των ελαιόδεντρων που υπάρχουν σε κάθε περιοχή. Παράλληλα συνεργάζονται με το ΤΕΙ Κρήτης για τη δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων.
-ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ. Στόχος των πολιτιστικών συλλόγων είναι μέχρι το Σεπτέμβριο του 2010 να δημιουργηθεί ηλεκτρονικός χάρτης για τα σημεία που βρίσκονται τα δέντρα αυτά. Παράλληλα, θα έχει ολοκληρωθεί και το καλλιτεχνικό ντοκιμαντέρ που αναφέραμε προηγουμένως.